Menu

Kuzey Kutup Bölgesi’nde Jeopolitik Rekabet ve Güçler Dengesi

Alaska’nın Fairbanks kentinde 11 Mayıs 2017 tarihinde gerçekleştirilen 10. Arktik Konseyi Bakanlar Toplantısı Fairbanks Deklarasyonu’nun kabulü ile sonuçlandı. İki yılda bir gerçekleşen ve Konseye üye devletlerin Dışişleri Bakanlarının katıldığı toplantıda bölgenin sorunlarının diyalog yoluyla çözülmesi ve bilimsel işbirliğinin geliştirilmesinin gerektiği şeklinde mesaj verildi. Her ne kadar bu tür toplantılarda benzer içerikli mesajlar verilse de; kıyıdaş devletlerin son yıllarda bölge üzerinde hak iddia etmeleri ve devletlerin askeri varlıklarını artırma girişimleri Kuzey Kutbu’nun jeopolitik bir rekabet içinde olduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

Bölgeyi önemli kılan en büyük özellik günümüzde keşfedilmemiş enerji kaynaklarının yaklaşık %25’inin Arktik olarak adlandırılan Kuzey Kutup Bölgesi’nde olduğunun tahmin edilmesidir. Yapılan araştırmalara göre, bölgede 47,3 trilyon metreküp doğalgaz, 44 milyar varil kondensat ve 90 milyar varil petrol olduğu tahmin edilmektedir ki, bu da kanıtlanmış doğalgaz rezervlerinin ¼’üne ve kanıtlanmış petrol rezervlerinin %6’sına denk gelmektedir. Bu kaynakların yaklaşık %50’lik kısmı Rusya’nın egemenliği altında; %20’si ise ABD’nin egemenlik sınırları içerisindedir. Arktik bölgesinde devletlerin paylaşamadığı alanlar ise petrol ve doğalgaz rezervlerinin çoğunluk oluşturduğu Lomonosov ve Mendeleyev Sıradağları’ndaki deniz alanlarıdır. Anlaşmazlığın en büyük nedeni ise; Rusya, ABD, Kanada ve Danimarka arasındaki okyanus altından sıradağların hangi devlet sınırlarına uzadığı hususudur.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Elnur İSMAYIL
Dr., BİLGESAM Dış Politika ve Güvenlik Uzmanı

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.