Menu

Yeni Dönemde Şanghay İşbirliği Örgütü: Quo Vadis?

8-9 Haziran tarihlerinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleşen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) devlet başkanları zirvesinde Hindistan ve Pakistan’ın tam üyelikleri artık resmen gerçekleşmiş oldu. Uzun bir süredir (2005’ten beri) Örgüt bünyesinde gözlemci statüye sahip olan Yeni Delhi ve İslamabad yönetimleri nihayet 2014’te tam üyelik başvurusunda bulunmuşlardı. Özellikle Rusya’nın ağırlığını koymasıyla 2015’teki Ufa zirvesinde ise hızlıca tam üyeliğe kabul süreci başlatılmıştı. Gelinen noktada ŞİÖ üyeliği için gerekli 30’dan fazla anlaşmayı Hindistan ve Pakistan’ın onaylamasıyla Örgüt prosedürüne adaptasyon sağlanmış ve tam üyelik süreci başarıyla tamamlanmış oldu. Böylelikle tarihinde ilk defa genişlemeye giden ŞİÖ, bu süreci bölgesel ve küresel ağırlığı olan nükleer silah sahibi ülkelerle gerçekleştirmiş oldu ki bu durum bile başlı başına Avro-Atlantik’ten Asya-Pasifik’e kayan uluslararası jeopolitik ve jeoekonomik güç dengelerinde ŞİÖ’nün dikkate alınmasını gerektiriyor.

Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’in ifadesiyle Hindistan ve Pakistan’ın katılımıyla “Şanghay Sekizlisi”ne dönüşen ŞİÖ, yeni haliyle üç milyardan fazla nüfusa (dünya nüfusunun yüzde 45’i) hitap etmenin yanı sıra küresel ekonominin de üçte birinin sorumluluğunu üstleniyor. Afganistan, İran, Moğolistan ve Belarus’un halihazırda gözlemci ülke olarak yer aldıkları ŞİÖ’ye son dönemde Bangladeş, Mısır ve Suriye de gözlemci olmak için başvuruda bulundular. Türkiye’nin yanı sıra Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Nepal, Sri Lanka ise ŞİÖ’de diyalog ortağı statüsüne sahip ülkeler kategorisinde.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Kerim HAS
Dr., Rusya uzmanı

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.