Menu

Kuzey Irak’taki Yerel Siyasetin Güncel Dinamikleri

Kuzey Irak Kürt yönetiminin 25 Eylül 2017 tarihinde düzenlediği bağımsızlık referandumu hem Orta Doğu’daki dengeler açısından hem Bağdat-Erbil ve Kürt siyasi parti veya oluşumlar bakımından adeta dönüm noktası olarak nitelenebilir. Bölgedeki Kürt siyasi partiler arasındaki güç mücadelesine bakıldığında; KDP-KYB ilişkilerinde yaşanan silahlı çatışmalar, Kuzey Irak’ta 1994-2006 yılları arasında Erbil ve Süleymaniye’de iki ayrı siyasi ve idari yapıya dönüşmesine neden olmuştur. Ancak 2003 yılındaki ABD işgali ile birlikte KDP-KYB bir stratejik ortaklık anlaşmasıyla işbirliği yapmıştır. Bu bağlamda KDP-KYB arasında stratejik ortaklık anlaşması imzalanmasının arka planında; yalnızca Kuzey Irak Kürt yönetimindeki siyasi ve idari paylaşım değil, aynı zamanda her iki partinin Erbil yönetiminin başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı görevlerini aralarında anlaşma çabası da gözlemlenmektedir.

KDP-KYB-Goran İlişkisi: Çatışmadan Ortaklığa

Kuzey Irak’ta Goran Hareketi’nin KDP-KYB’ye karşı güçlü bir muhalefet olarak tezahür etmesi, iki parti arasında Bağdat-Erbil denklemini de somut bir şekilde etkilemiştir. KDP-KYB’nin oluşturduğu ikili yönetim sisteminin 2006 yılında resmen sona erdiği ilan edilmiş olsa da, Erbil ile Süleymaniye’nin idaresinin kabinede ‘Birlik Hükümeti’ adı altında birleşmesi dışında tek siyasi yapıya kavuşmadığı görülmektedir. Kuzey Irak’ın demografik yapısı gereği KDP-KYB arasındaki güç mücadelesinin ideoloji ve aşiret faktörü ile değiştiğini de söylemek mümkündür.

Bölgenin Sorani (Süleymaniye) ve Bahdini (Erbil ve Duhok) olarak ayrışması da Iraklı Kürtlerin tek topluluk olarak hem etnik hem siyasi anlamda hareket etmesini engellediği söylenebilir. Kuzey Irak’taki siyasi sorunların başında gelen temel hususun, Soran-Bahdini rekabeti olduğunun da altını çizmek gerekir. Soran bölgesi KYB ve Goran hâkimiyetinde olan Süleymaniye ve Germiyan içine alan yeşil bölge olarak adlandırılır. Bahdinan bölgesi ise, Erbil, Duhok ve Zaho’ya kadar uzanan sarı bölgedir. Dolayısıyla KDP-KYB ve Goran Hareketi ilişkilerindeki güç mücadelesinin ve hesaplaşmalarının arka planında Sorani-Bahdini bölünmüşlüğünün de tesiri vardır.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Ali SEMİN
BİLGESAM Orta Doğu ve Güvenlik Uzmanı

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.