Menu

Brexit, Ticaret Savaşları ve Gümrük Birliği

İngiltere Parlamentosu’nun 15 Ocak 2019 tarihinde İngiltere’nin Avrupa Birliği ile imzaladığı ve İngiltere’nin birlikten ayrılmasını düzenleyen Brexit Anlaşmasının 202 evet oyuna karşı 432 oyla reddetmesi ile Brexit süreci ile ilgili nasıl bir Brexit sorusunu tekrar gündeme taşıdı. Brexit sürecinde gündeme getirilen en önemli konulardan biri olan İngiltere’nin AB’den ayrılması sonrasında AB ile İngiltere arasındaki ticaretin nasıl olacağı konusudur.

Brexit sonrası AB ve İngiltere arasındaki ticari ilişkileri düzenlemeye yönelik çeşitli alternatif modellerin özellikle Kanada-AB (Genişletilmiş Serbest Ticaret Anlaşması), Norveç-AB (Avrupa Ekonomik Alanı), Türkiye-AB (Gümrük Birliği) modellerinin Brexit kararının alındığı 2016 yılından sonra en çok tartışılan konular arasında olduğunu hatırlatmakta fayda var. Norveç modeli serbest dolaşımın AB’de olduğu gibi aynı şekilde geçerli olmasını da içerdiğinden Brexit’in ana sebeplerinden olan göç konusundan ötürü kabul gören bir model olmadı. Kanada modeli de hizmetler sektörünü sınırlı kapsadığından İngiltere için ideal bir ticaret modeli olmadığını söyleyebiliriz. Türkiye-AB Gümrük Birliği modeli gibi bir Gümrük Birliği ise hem hizmetler sektörünü kapsamadığından hem de AB’nin üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşması yaptığı ülkelerin İngiltere pazarına gümrüksüz girmesine rağmen İngiltere’nin bu ülkelerle serbest ticaret yapmadıkça bundan faydalanması mümkün olmadığından pek de istediği bir ticaret modeli değil. Anlaşmasız çıkılan bir Brexit ise gümrük vergilerinin İngiltere ve AB arasındaki ticarette tekrardan uygulanmaya konacağı bir durumdur. Bu ticaret modelleri tartışmalarının dışında Birleşik Krallığın Gümrük Birliği içinde kalmak isteyen Kuzey İrlanda ve İskoçya açmazını ayrıca ele almak gerekli.

Brexit anlaşmasında AB’nin önerisi Kuzey İrlanda’nın tek pazarda kalması yönündeydi. Ancak backstop protokolün Kuzey İrlanda’yı İngiltere’den gümrük duvarı ile ayıracağı ve Birleşik Krallığın toprak bütünlüğünün ihlal edeceği gerekçesi ile İngiltere bu “Backstop” protokolünün sadece Kuzey İrlanda değil aynı zamanda Birleşik Krallığın tamamında geçerli olmasını ülkenin bütününün geçici süre içinde Gümrük Birliği’nde kalmasını istiyor. Diğer bir deyişle bu sürecin ardından diğer ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları yapana kadar Gümrük Birliği’nde kalmak istiyor. Buna göre, 29 Mart 2019 tarihinde AB’den, Aralık 2020 tarihinde ise tek pazardan ayrılacak. Bu zamana kadar serbest ticaret anlaşmalarını hayata geçirmeyi planlıyor. Ancak anlaşmasız bir Brexit tüm bu planları ortadan kaldırarak İngiltere için maliyeti yüksek bir Brexit’e neden olabilir.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Aylin ÜNVER NOİ
Doç. Dr., İstinye Üniversitesi

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.