Menu

Arap Devletlerinin Suriye’ye Farklı Yaklaşımları ve İran Denklemi

Amerikan birliklerinin Suriye’den çekilmesinden sonra, bölgesel aktörler Suriye’de yeni bir duruş sergileyerek Şam’la diplomatik ilişkilerini revize etmeye çalışıyorlar. Böylece Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn dahil olmak üzere başlıca Arap ülkeleri Suriye’deki siyasi merkezlerini tedarik etmeye başladılar bile. Beşer Esad hükümeti üzerindeki 2011’den başlayan yoğun gerilim ve baskı böylece sonuçsuz kalmakta; Arap devletlerinin Suriye ile diplomatik ilişkilerini yeniden canlanması eğilimi gündeme gelmektedir.

Tüm bu gelişmeler nasıl yorumlanabilir? Bazı gözlemcilere göre Suriye rejiminin devrilmesi konusundaki bahis oynayan ülkelerin artık ümitleri kaybolmuş; ayrıca şuandaki duruma bakıldığında bahsin başarısızlığa uğradığını da söylemek mantıklı olur. Bazı Arap ülkeleri, ABD’nin Suriye’den çekilmesi ile, İran ve Türkiye’nin Suriye’deki etkisini genişletmek için şartların sağlandığına inanıyor, dolayısıyla siyasi ayrıcalıklar tanıma maksadıyla Şam hükümetinin tercihlerinde gerekli ortamların yaranmasını ve etkin adımların atılmasını öngörüyorlar.

Suriye’de müdahaleci gruplar, 2011’de Cenevre konferanslarına ve kriz çözümü için gerçekleşmiş olan çeşitli müzakere ortamlarına rağmen, Suriye’deki krizin çözümüne ilişkin istekli olmayarak bazı Arap ülkelerinin, özellikle Suudi Arabistan ve BAE desteğini alıp mücadele ortamını sürdürmeye çalıştılar. Bilindiği üzere Suudi Arabistan ve BAE ülkeleri çeşitli Selefi ve Wahhabi gruplarını kendi politik çıkarları doğrultusunda ve Beşer Esad hükümetine karşı desteklemeyi sürdürdüler. 2011 yılının sonu ve 2012 yılının ilk çeyreğinde, Suriye’deki krizin sona ermesi için gerek BM gerekse AB desteğiyle yapılan çeşitli toplantılar yapılarak Humus ve Hama’nın serbest bırakılması ile birlikte siyasi mahkumların serbest kalması da gerçekleşmişti. Ancak Esad hükümeti ile muhalefet arasındaki ortak toplantılardan çıkan olumsuz sonuçlar ve yaşanan pürüzler sonucu büyük oranla toplantılar yetersiz kalmıştı.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Ghadir GOLKARİAN
Prof. Dr., Uluslararası İlişkiler Uzmanı, Near East University

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.